Suiker en kinderen: een groeiend probleem
Een recent onderzoek, waarover het NOS Journaal berichtte, onthult verontrustende feiten over de suikerinname van jongeren. Tandarts.nl heeft eerder al aandacht besteed aan dit onderwerp en ondersteunt initiatieven die kinderen beschermen tegen de verleidingen van suikerrijke producten. Door middel van informatie, bewustwording en tips trachten we bij te dragen aan een gezondere levensstijl voor de jeugd.
Suiker vormt een aanzienlijk deel van het dieet van kinderen en jongeren, vooral door het drinken van suikerhoudende dranken. Deze dranken leveren veel 'lege calorieën': veel suiker, maar weinig voedingsstoffen. De overmatige suikerinname brengt diverse gezondheidsrisico's met zich mee, zoals een verhoogd risico op overgewicht, diabetes type 2 en andere welvaartsziekten. Daarnaast heeft suikerconsumptie directe gevolgen voor de mondgezondheid, zoals het ontstaan van tandbederf (cariës). Bovendien laten media weten dat artsen welvaartsziekten, waaronder diabetes type 2, steeds vaker op jonge leeftijd waarnemen.
Samenvatting van het onderzoek
Volgens onderzoek door de GGD Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam consumeren Nederlandse jongeren tussen 12 en 16 jaar gemiddeld 9,5 glazen suikerhoudende frisdrank per week. De helft van deze jongeren drinkt zelfs 16,5 glazen per week, wat neerkomt op ongeveer 90 suikerklontjes.
Rian Pepping, gezondheidswetenschapper aan de VU Amsterdam, uit bezorgdheid over deze cijfers. Ze benadrukt dat een hogere suikerinname bij jongeren het risico op overgewicht en diabetes type 2 vergroot. Momenteel kampt één op de zeven kinderen met overgewicht.
De suikerinname via frisdrank alleen al overschrijdt de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Volgens de strengste WHO-richtlijn mag:
- een 12-jarig meisje met een matig actieve leefstijl maximaal 44 suikerklontjes per week consumeren;
- een 16-jarige jongen die zeer actief is maximaal 79 suikerklontjes per week binnenkrijgen.
Onder 'frisdrank' vallen in dit onderzoek niet alleen reguliere frisdranken, maar ook vruchtensappen, limonades, ijsthee, sportdranken en energiedrankjes - kortom, alle suikerhoudende dranken met weinig voedingswaarde.
De meeste jongeren kopen frisdrank in de supermarkt. Velen geven aan dat ze geen frisdrank meer zouden kopen als een blikje van 330 ml duurder wordt dan 3 euro.
De onderzoekers pleiten daarom voor een 'slimme suikertaks', waarbij de belasting afhankelijk is van de hoeveelheid suiker in een drankje: hoe meer suiker, hoe hoger de belasting. Dit zou zowel producenten stimuleren om minder suiker toe te voegen als consumenten aanmoedigen om gezondere keuzes te maken.
Bron: NOS tv uitzending en NOS website; Pepping, R. (VU Amsterdam) & GGD Amsterdam. Onderzoek naar suikerhoudende frisdrankconsumptie onder Nederlandse jongeren (12–16 jaar).
Gevolgen voor de mondgezondheid
Naast de algemene gezondheidsrisico's zijn suikerrijke drankjes extreem zuur. Frisdrank en sapjes hebben doorgaans een pH-waarde tussen 2,5 en 3,5, vergelijkbaar met azijn of accuzuur. Dit lage zuurgehalte, vaak veroorzaakt door fosforzuur of citroenzuur, leidt tot ernstige tanderosie, ongeacht of de drank suikervrij is.
Frisdranken en andere zoete dranken vormen dus bij elke slok een zuuraanval op het gebit. Naast de algemene gezondheidsrisico's heeft overmatige suikerconsumptie directe effecten op de tanden:
- De bacteriën in de mond zetten suiker om in zuur.
- Dit zuur beschadigt het tandglazuur.
- Regelmatige blootstelling leidt tot tandbederf (gaatjes).
- Zure frisdranken veroorzaken bovendien extra slijtage (erosie) van het glazuur.
Dus, het regelmatig consumeren van suikerhoudende dranken vergroot niet alleen het risico op overgewicht en welvaartsziekten, maar ook op aanhoudende schade aan het gebit van kinderen en jongeren.
Het succes van de suikertax
Meerdere landen hebben het succes van een suikertaks bewezen. Bijvoorbeeld Mexico, dat al in 2014 een nationale suikertaks introduceerde. Ook Engeland (2018) en de universiteitsstad Berkeley hebben positieve resultaten behaald. Lees meer over de bevindingen van Berkeley in deze blog uit 2020. Een suikertaks motiveert de voedingsindustrie om gezondere producten te produceren en consumenten om vaker te kiezen voor een gezonder en voordeliger alternatief. De voordelen voor de gezondheid zijn duidelijk, dus waar blijven de maatregelen in Nederland?
Wat kan je dan wel drinken?
Water is de beste dorstlesser, maar ook thee zonder suiker is een gezonde optie en verkrijgbaar in diverse smaken. Welke variant is jouw favoriet? Je kunt water smaakvol maken door fruit, komkommer of kruiden zoals munt toe te voegen voor een subtiele twist. Bekijk onze eerdere blogs voor meer informatie: Wat geef ik mijn kind te drinken? en Wat geef je je kind te drinken, 5 tips van Tamara door Tamara Harberts, kindervoedingscoach.
Wil je meer inzicht in hoe zuur het glazuur aantast en wat de gevolgen kunnen zijn? Lees dan Hoe suiker en zuur je tandglazuur aantast door Louise Witteman, diëtist.
Met dank aan en toestemming van Rian Pepping.